عوارض شهرداری ملک ✔️ راهنمای کامل برای خریداران و فروشندگان 🏡
هرآنچه باید درباره عوارض شهرداری ملک بدانید
خرید و فروش ملک همیشه یکی از مهمترین و پرهزینهترین معاملات در زندگی افراد است. در این میان، آگاهی از عوارض شهرداری ملک نقش مهمی در جلوگیری از بروز مشکلات حقوقی و مالی دارد. بسیاری از خریداران و حتی فروشندگان، بدون اطلاع از وضعیت بدهیهای ملک به شهرداری وارد معامله میشوند و پس از آن با هزینههای پیشبینینشده مواجه میگردند.
عوارض شهرداری ملک در واقع مبالغی هستند که شهرداریها برای تأمین هزینههای خدمات شهری و نگهداری از زیرساختهای عمومی از مالکان دریافت میکنند. این عوارض ممکن است شامل هزینههای نوسازی، خدمات شهری، تغییر کاربری و حتی صدور مجوزهای ساختمانی باشد. به همین دلیل آگاهی از جزئیات این عوارض برای هر مالک یا مشاور املاک ضروری است.
بسیاری از مردم تصور میکنند که فقط در زمان ساختوساز یا دریافت پایانکار باید به شهرداری هزینه پرداخت کنند، اما واقعیت این است که عوارض شهرداری خانه حتی برای املاک آماده و در حال استفاده هم بهصورت سالانه محاسبه و دریافت میشود. عدم پرداخت به موقع این مبالغ، میتواند باعث ایجاد بدهی انباشته و بروز مشکلات قانونی در هنگام نقل و انتقال سند شود.
از آنجا که قوانین و نرخهای عوارض در مناطق مختلف شهری متفاوت است، شناخت کامل انواع عوارض و نحوه محاسبه آنها اهمیت بالایی دارد. آشنایی با این موضوع به شما کمک میکند تا پیش از خرید یا فروش یک ملک، از وضعیت بدهیهای آن اطلاع دقیق داشته باشید و معاملهای مطمئن انجام دهید.
در این مقاله قصد داریم بهصورت جامع و مرحلهبهمرحله، به بررسی انواع عوارض شهرداری ملک، نحوه محاسبه، مهلت و روش پرداخت، استعلام و قوانین مرتبط بپردازیم تا با دیدی باز و آگاهانه وارد معاملات ملکی شوید.
🏙️ عوارض شهرداری ملک چیست؟
عوارض شهرداری ملک یکی از مهمترین هزینههایی است که مالکان، خریداران و فروشندگان املاک باید پیش از هرگونه معامله یا اقدام اداری به آن توجه داشته باشند. این عوارض، مبالغی هستند که بر اساس ماده ۵۵ قانون شهرداریها (مصوب سال ۱۳۳۴) از مالکان املاک واقع در محدوده و حریم قانونی شهر دریافت میشوند و هدف اصلی آنها تأمین منابع مالی لازم برای اداره شهر و ارائه خدمات عمومی شهری است.
برخلاف مالیات که به حساب دولت واریز میشود و مصرف آن در سطح کلان کشور صورت میگیرد، عوارض شهرداری ملک مستقیماً در همان شهر و منطقهای هزینه میشود که ملک در آن قرار دارد. به همین دلیل، پرداخت این عوارض نقش مستقیمی در بهبود کیفیت زندگی شهری، توسعه زیرساختها و افزایش ارزش املاک دارد.
به زبان سادهتر، عوارض شهرداری ملک نوعی هزینه قانونی و الزامی است که تمامی مالکان ساختمانها، واحدهای مسکونی، تجاری، اداری و حتی اراضی فاقد بنا در محدوده شهر موظف به پرداخت آن هستند. این عوارض ارتباطی به خرید و فروش ملک ندارد و حتی اگر ملکی مورد استفاده قرار نگیرد یا خالی باشد، همچنان مشمول پرداخت عوارض شهرداری خواهد بود.
مبالغ دریافتی از محل عوارض شهرداری خانه و سایر املاک، صرف ارائه خدماتی مانند احداث و نگهداری خیابانها و معابر شهری، آسفالت و جدولگذاری کوچهها، نظافت و جمعآوری زباله، توسعه فضای سبز و پارکها، مدیریت پسماند، تأمین روشنایی معابر و بهسازی محیط شهری میشود. به همین دلیل، عدم پرداخت بهموقع این عوارض میتواند علاوه بر ایجاد بدهی و جریمه، در آینده مانع انجام امور اداری مهمی مانند نقلوانتقال سند، دریافت پایانکار یا اخذ مجوزهای شهرداری شود.
🔍 استعلام عوارض شهرداری ملک
یکی از مهمترین مراحل قبل از پرداخت عوارض شهرداری ملک، استعلام میزان بدهیها و عوارض سالانه ملک است. این کار به مالکان کمک میکند تا از مبلغ دقیق عوارض، نوع عوارض و مهلت پرداخت آنها مطلع شوند و از بروز اشتباه یا پرداخت ناقص جلوگیری کنند.
برای استعلام عوارض شهرداری خانه یا سایر املاک، روشهای متعددی وجود دارد:
۱️⃣ استعلام آنلاین از طریق سامانه شهرداری
شهرداریها، به ویژه در شهر تهران، امکان استعلام آنلاین عوارض را فراهم کردهاند. از طریق سامانه «تهران من» یا سایت رسمی شهرداری تهران (Tehran.ir) میتوان با وارد کردن کد نوسازی یا کد شناسایی ملک، میزان بدهیها، جریمههای دیرکرد و انواع عوارض ملک را مشاهده کرد.
۲️⃣ استعلام پیامکی
مالکان میتوانند با ارسال کد شناسایی ۱۵ رقمی برای واحدهای مسکونی و ۱۲ رقمی برای واحدهای غیرمسکونی به سامانه پیامکی ۱۳۷۰۰۰۰۰۷۰، اطلاعات کامل عوارض ملک خود را دریافت کنند.
۳️⃣ استعلام تلفنی و USSD
- تماس با سامانه تلفنی ۱۳۷
- شمارهگیری کد دستوری #۱۳۷*
با استفاده از این روشها، امکان مشاهده جزئیات بدهیهای عوارض نوسازی، پسماند، کسب و پیشه و سایر عوارض شهرداری ملک وجود دارد.
۴️⃣ مراجعه حضوری
در صورتی که مالک به هر دلیلی به روشهای غیرحضوری دسترسی نداشته باشد، میتواند با مراجعه به ادارات درآمد مناطق شهرداری یا دفاتر خدمات الکترونیک، استعلام و پرداخت عوارض ملک را انجام دهد.
استعلام منظم عوارض شهرداری ملک، نه تنها باعث برنامهریزی بهتر برای پرداخت به موقع میشود، بلکه در هنگام خرید، فروش یا دریافت مجوزهای ساختمانی نیز روند قانونی و اداری ملک بدون مشکل انجام خواهد شد.
💰 انواع عوارض شهرداری ملک
عوارض شهرداری فقط به یک نوع خاص محدود نمیشود و شامل دستههای مختلفی است که هر کدام کارکرد و هدف خاص خود را دارند. مهمترین انواع عوارض شهرداری ملک عبارتاند از:
🏗️ عوارض نوسازی و عمران شهری
این نوع عوارض به تمام املاک و ساختمانهای واقع در محدوده و حریم قانونی شهر تعلق میگیرد و بهصورت سالانه بر اساس متراژ، نوع کاربری و موقعیت مکانی ملک محاسبه میشود. مبالغ دریافتشده از این بخش صرف بهسازی معابر، آسفالت خیابانها، احداث فضاهای سبز، روشنایی و زیباسازی شهر میشود.
اگر مالک تا پایان سال این عوارض را پرداخت کند، معمولاً از تخفیف خوشحسابی (مثلاً ۹ یا ۱۰ درصد) بهرهمند میشود و در صورت تأخیر، جریمه دیرکرد برای او در نظر گرفته خواهد شد.
🗑️ عوارض خدمات مدیریت پسماند
عوارض پسماند برای جمعآوری، حمل و دفع زبالهها و پسماندهای خانگی و غیرخانگی دریافت میشود. نکته مهم این است که این عوارض به استفادهکننده فعلی ملک تعلق دارد، نه الزاماً مالک سند. به همین دلیل در واحدهای اجارهای، معمولاً مستأجر مسئول پرداخت عوارض پسماند است.
🏪 عوارض کسب و پیشه
این نوع از عوارض مربوط به املاکی است که کاربری تجاری یا صنفی دارند. بر اساس ماده ۱۴ قانون قانون نظام صنفی کشور (مصوب ۱۳۸۲)، دارندگان پروانه کسب موظفاند سالانه عوارض کسب و پیشه را پرداخت کنند. حتی اگر مالک ملک شخص دیگری باشد، پرداخت این عوارض بر عهده صاحب پروانه کسب یا دارنده حق سرقفلی است. در صورت عدم پرداخت، اتحادیه صنفی مربوطه موضوع را پیگیری خواهد کرد و امکان تمدید یا صدور مجدد پروانه کسب وجود نخواهد داشت.
🧮 محاسبه عوارض شهرداری ملک / مبلغ عوارض شهرداری ملک چقدر است؟
محاسبه عوارض شهرداری ملک یکی از مهمترین مراحل پیش از انجام هرگونه معامله ملکی است، زیرا این عوارض میتوانند تأثیر مستقیمی بر هزینه نهایی خرید یا فروش داشته باشند. شهرداریها برای تعیین میزان عوارض، از فرمولهای مشخص و بر اساس ضوابط قانونی استفاده میکنند و هر ملک بسته به موقعیت، نوع کاربری و مساحت خود، مبلغ متفاوتی خواهد داشت.
بهطور کلی، مبلغ عوارض شهرداری خانه یا سایر انواع املاک بر اساس چند شاخص اصلی محاسبه میشود: مساحت زمین و زیربنا، موقعیت جغرافیایی ملک، نوع کاربری (مسکونی، تجاری، اداری و …)، ارزش منطقهای مصوب کمیسیون تقویم املاک شهرداری، و قدمت بنا. به عنوان مثال، عوارض یک ملک تجاری در منطقه مرکزی شهر معمولاً بسیار بیشتر از عوارض یک خانه مسکونی در مناطق کمجمعیت است.
یکی از مهمترین انواع عوارض، عوارض نوسازی است که معمولاً سالانه از سوی شهرداری از مالکان دریافت میشود. این مبلغ طبق «ارزش معاملاتی ساختمان» تعیین میگردد که هر سال توسط کمیسیون تقویم املاک مشخص میشود. همچنین در صورت انجام تغییر کاربری، دریافت پروانه ساخت، یا اضافه بنا، مالک موظف است عوارض جداگانهای پرداخت کند که بر اساس متراژ و تعرفههای سالانه شهرداری محاسبه میشوند.
فرمول کلی محاسبه عوارض معمولاً به صورت زیر است:
میزان عوارض = مساحت × ارزش منطقهای × ضریب نوع کاربری × نرخ مصوب سالانه شهرداری
البته این فرمول ممکن است در مناطق مختلف با توجه به مصوبات شورای شهر و بخشنامههای شهرداری، تفاوتهایی داشته باشد.
در نهایت برای اطلاع از مبلغ دقیق، بهترین راه استفاده از سامانه استعلام و محاسبه آنلاین عوارض شهرداری ملک است که توسط شهرداریهای مناطق مختلف ارائه میشود. این سامانه با دریافت اطلاعاتی مثل کد نوسازی یا پلاک ثبتی ملک، مبلغ دقیق عوارض و بدهیهای ثبتشده را محاسبه و نمایش میدهد.
🔹 عوارض شهرداری خانه و آپارتمان مسکونی
در املاک مسکونی، عوارض شهرداری خانه معمولاً بر اساس عواملی مانند متراژ ملک، سال ساخت، موقعیت جغرافیایی، نوع کاربری مسکونی و نرخهای مصوب شورای شهر محاسبه میشود. عوارض خانه مسکونی شامل مواردی مانند عوارض نوسازی، پسماند و خدمات شهری است و پرداخت آن بر عهده مالک فعلی ملک میباشد. عدم پرداخت عوارض شهرداری خانه میتواند مانع انتقال سند یا دریافت پایانکار شود.
🔹 عوارض شهرداری ملک و مغازه تجاری
عوارض شهرداری ملک تجاری به دلیل کاربری انتفاعی، معمولاً بیشتر از املاک مسکونی است و بر اساس عواملی مانند نوع فعالیت، متراژ، موقعیت ملک و نرخ تجاری محاسبه میشود. در پاسخ به این سؤال که عوارض شهرداری ملک تجاری بر عهده کیست، باید گفت در حالت معمول پرداخت این عوارض بر عهده مالک (فروشنده) است، مگر اینکه در قرارداد اجاره یا فروش، توافق دیگری شده باشد.
🔹 عوارض شهرداری ساختمانهای چندواحدی
در ساختمانهای چندواحدی، عوارض شهرداری ساختمان معمولاً به صورت تفکیکی برای هر واحد و بر اساس متراژ و کاربری آن واحد محاسبه میشود. با این حال، برخی عوارض مشترک مانند پسماند یا خدمات عمومی ممکن است بهصورت کلی برای کل ساختمان صادر شده و سپس بین واحدها تقسیم شود. پرداخت عوارض شهرداری ساختمان شرط ضروری برای انجام امور اداری مانند نقلوانتقال سند هر واحد محسوب میشود.
⏰ زمان پرداخت عوارض شهرداری ملک
یکی از نکات مهمی که هر مالک یا خریدار باید به آن توجه کند، زمان پرداخت عوارض شهرداری ملک است. پرداخت این عوارض در زمانهای مقرر باعث میشود از ایجاد بدهی انباشته و جریمههای دیرکرد جلوگیری شود و در هنگام انجام معاملات ملکی نیز مشکلی از نظر استعلام بدهی وجود نداشته باشد.
شهرداری معمولاً انواع مختلفی از عوارض را از مالکان دریافت میکند و هر یک از این عوارض زمانبندی خاص خود را دارند. برای نمونه، عوارض نوسازی به صورت سالانه محاسبه و در ابتدای هر سال به مالک ابلاغ میشود و مهلت مشخصی برای پرداخت آن تعیین میگردد. مالک موظف است این مبلغ را قبل از پایان مهلت درجشده در قبض پرداخت کند تا شامل جریمه نشود.
همچنین در هنگام انجام برخی اقدامات مانند دریافت پروانه ساخت، پایانکار، گواهی عدم خلاف، یا تغییر کاربری ملک نیز لازم است ابتدا عوارض شهرداری خانه یا ملک موردنظر تسویه شود. در واقع، بدون پرداخت کامل بدهیهای قبلی، شهرداری هیچیک از این مجوزها را صادر نمیکند و روند اداری متوقف میماند.
در زمان نقل و انتقال سند ملک در دفترخانه اسناد رسمی نیز یکی از مدارک ضروری، برگه تسویه عوارض شهرداری ملک است که باید پیش از انتقال سند تهیه شود. این موضوع نشان میدهد که پرداخت به موقع عوارض نه تنها یک وظیفه قانونی است، بلکه در روند فروش یا خرید ملک نیز نقش کلیدی دارد.
بنابراین توصیه میشود مالکان، حداقل سالی یک بار از طریق سامانههای استعلام عوارض شهرداری، بدهی ملک خود را بررسی کرده و در صورت وجود بدهی، آن را در سریعترین زمان ممکن پرداخت کنند تا از بروز مشکلات حقوقی و مالی در آینده جلوگیری شود.
💳 پرداخت عوارض شهرداری ملک
با توجه به گسترش خدمات الکترونیک، شهرداریها برای کاهش رفتوآمد شهروندان، روشهای متنوعی را برای پرداخت عوارض شهرداری ملک در نظر گرفتهاند. در حال حاضر، مالکان میتوانند بسته به شرایط خود، از روشهای حضوری یا غیرحضوری برای تسویه عوارض استفاده کنند. این موضوع باعث شده پرداخت عوارض شهرداری خانه و سایر املاک بسیار سادهتر و سریعتر انجام شود.
🏢 پرداخت حضوری عوارض شهرداری ملک
در روش حضوری، مالکان میتوانند با مراجعه مستقیم به یکی از مراکز زیر اقدام به پرداخت عوارض کنند:
- ادارات درآمد مناطق شهرداری
- دفاتر خدمات الکترونیک شهر
- خودپردازهای بانکی (ATM)
- بانکهای طرف قرارداد شهرداری
در این روش پس از پرداخت، قبض تسویه و برگه مفاصا حساب شهرداری به مالک تحویل داده میشود که برای انجام مراحل اداری یا نقلوانتقال سند ضروری است.
🌐 پرداخت غیرحضوری عوارض شهرداری ملک
امروزه روشهای غیرحضوری، سریعترین و سادهترین راه پرداخت عوارض هستند. مهمترین راههای غیرحضوری عبارتاند از:
- سامانه «تهران من»: از طریق وبسایت my.tehran.ir یا نصب اپلیکیشن «تهران من» میتوان با ثبت اطلاعات ملک (کد نوسازی یا کد شناسایی ملک) اقدام به استعلام و پرداخت انواع عوارض کرد.
- سامانه پیامکی ۱۳۷۰۰۰۰۰۷۰: ارسال کد شناسایی ۱۵ رقمی برای واحدهای مسکونی و کد ۱۲ رقمی برای واحدهای غیرمسکونی به این شماره برای استعلام و پرداخت.
- سامانه تلفنی ۱۳۷: با تماس با این سامانه میتوان بدهی ملک را استعلام و پرداخت کرد.
- کد دستوری #۱۳۷*: با شمارهگیری این کد USSD میتوان مبلغ عوارض را استعلام و پرداخت نمود.
- اپلیکیشنهای بانکی و پرداخت: از طریق اینترنتبانکها، همراهبانکها و اپلیکیشنهای پرداخت معتبر نیز امکان پرداخت عوارض وجود دارد.
⏳ مهلت پرداخت عوارض شهرداری ملک
یکی از نکات بسیار مهم در مدیریت املاک، اطلاع از مهلت پرداخت عوارض شهرداری ملک است. عدم توجه به زمانبندی پرداخت، میتواند منجر به جریمههای سنگین، توقف امور اداری و حتی بروز مشکلات حقوقی در زمان نقل و انتقال سند شود. به همین دلیل، آگاهی از زمان دقیق و قانونی پرداخت عوارض برای همه مالکان و خریداران ضروری است.
به طور کلی، شهرداری انواع مختلفی از عوارض را از مالکان دریافت میکند که هر یک دارای مهلتهای پرداخت مشخص هستند. برای مثال، عوارض نوسازی و عمران شهری به صورت سالانه صادر میشوند و معمولاً در ابتدای هر سال به نشانی مالک ارسال یا در سامانه استعلام عوارض شهرداری درج میشوند. مالکان موظفند این مبالغ را تا پایان همان سال (معمولاً تا پایان اسفندماه) پرداخت کنند. در صورت عدم پرداخت در مهلت مقرر، مبلغ جریمه دیرکرد (معمولاً حدود ۹ درصد) به بدهی اضافه میشود.
همچنین در برخی موارد مانند دریافت پروانه ساخت، پایان کار، گواهی عدم خلاف یا تغییر کاربری ملک، قبل از شروع فرآیند اداری باید کلیه عوارض شهرداری خانه یا ملک موردنظر تسویه شده باشد. به عبارت دیگر، پرداخت عوارض در این موارد دارای مهلت قانونی مشخصی نیست، اما بدون تسویه کامل، پرونده در شهرداری پیش نخواهد رفت.
در زمان نقل و انتقال سند ملک در دفترخانه اسناد رسمی نیز ارائه برگه مفاصا حساب عوارض شهرداری الزامی است. بنابراین بهتر است فروشنده چند هفته پیش از زمان تنظیم سند، برای استعلام و تسویه بدهیهای ملک اقدام کند تا از تأخیر در روند انتقال جلوگیری شود.
در مجموع، بهترین راهکار این است که مالکان، هر سال در ابتدای سال مالی یا حداقل تا پایان همان سال، بدهیهای عوارض شهرداری ملک خود را بررسی و تسویه کنند. این کار مانع از انباشته شدن بدهیها و پرداخت جریمههای اضافه خواهد شد و باعث میشود در زمان فروش یا دریافت مجوزهای شهرداری، روند کار سریع و بدون دردسر انجام شود.
⚖️ پرداخت عوارض شهرداری ملک بر عهده کیست؟ خریدار یا فروشنده؟
یکی از پرسشهای رایج در هنگام خرید و فروش یا نقل و انتقال املاک این است که پرداخت عوارض شهرداری ملک بر عهده چه کسی است؟ دانستن پاسخ این سؤال اهمیت زیادی دارد، زیرا عدم تسویه بدهیهای شهرداری میتواند باعث توقف مراحل صدور مجوز یا انتقال سند شود.
📌بهطور معمول، پرداخت عوارض شهرداری ملک بر عهده فروشنده (مالک فعلی) است، مگر اینکه در قرارداد خلاف آن توافق شده باشد.
به طور کلی، طبق مقررات شهرداری و رویههای متداول در بازار املاک، مالک فعلی ملک موظف به پرداخت تمامی عوارض شهرداری ملک است. این عوارض شامل مواردی مانند عوارض نوسازی، عمران شهری، پسماند، کسب و پیشه، و سایر بدهیهای ثبتشده برای ملک میشود. بنابراین تا زمانی که این بدهیها به طور کامل پرداخت نشوند، شهرداری اقدام به صدور مفاصا حساب نمیکند و دفترخانه هم مجاز به انتقال سند نخواهد بود.
در هنگام خرید و فروش ملک معمولاً عرف بازار به این صورت است که فروشنده، پیش از تنظیم سند در دفترخانه اسناد رسمی، موظف است تمامی بدهیهای عوارض شهرداری خانه یا ملک را تسویه کرده و برگه مفاصا حساب دریافت کند. سپس این برگه به همراه سایر مدارک به دفترخانه ارائه میشود تا انتقال سند انجام شود. این موضوع در قراردادهای مبایعهنامه نیز معمولاً بهصورت صریح قید میشود.
البته اگر بین خریدار و فروشنده توافق دیگری صورت گرفته باشد (برای مثال، توافق شود که بخشی از بدهی عوارض بر عهده خریدار باشد)، این موضوع باید بهصورت مکتوب در قرارداد درج شود تا از بروز اختلافات بعدی جلوگیری شود. در غیر این صورت، مسئول اصلی پرداخت عوارض، همان مالک فعلی ملک خواهد بود.
در نتیجه، همیشه پیش از انجام هر معاملهای، توصیه میشود که استعلام کامل بدهیهای عوارض شهرداری ملک از طریق سامانههای آنلاین شهرداری گرفته شود تا وضعیت بدهیها مشخص باشد و طرفین بتوانند با شفافیت درباره پرداخت آن تصمیمگیری کنند.
⚠️ عواقب و جریمه عدم پرداخت عوارض شهرداری ملک
پرداخت بهموقع عوارض شهرداری ملک یکی از مهمترین وظایف مالکان است و تأخیر در آن میتواند پیامدهای مالی و حقوقی جدی به همراه داشته باشد. بسیاری از افراد به دلیل بیاطلاعی از این موضوع، پرداخت عوارض شهرداری خانه را به تعویق میاندازند، اما در نهایت با جریمههای سنگین یا مشکلات قانونی در نقل و انتقال ملک روبهرو میشوند.
طبق مقررات شهرداری، در صورت عدم پرداخت عوارض در مهلت تعیینشده، مبلغ بدهی مشمول جریمه دیرکرد میشود. این جریمه معمولاً به صورت نرخ مشخص سالانه (حدود ۹ درصد) محاسبه و به اصل مبلغ اضافه میشود. هرچه تأخیر بیشتر باشد، مبلغ بدهی نهایی نیز افزایش پیدا میکند و تسویه آن برای مالک دشوارتر خواهد شد.
علاوه بر جریمه مالی، عدم پرداخت عوارض شهرداری ملک مانع انجام امور اداری مرتبط با ملک میشود. تا زمانی که بدهیهای ملک تسویه نشده باشند، شهرداری از صدور مجوزهایی مانند پروانه ساخت، پایانکار، گواهی عدم خلاف یا تغییر کاربری ملک خودداری میکند. این موضوع میتواند باعث تأخیر در پروژههای ساختمانی یا حتی توقف کامل آنها شود.
همچنین در زمان نقل و انتقال سند ملک در دفترخانه اسناد رسمی، ارائه برگه مفاصا حساب عوارض شهرداری الزامی است. اگر مالک، بدهیهای شهرداری را تسویه نکرده باشد، دفترخانه اجازه تنظیم سند رسمی را نخواهد داشت و معامله تا زمان پرداخت کامل بدهیها متوقف میشود. این مسئله میتواند باعث از دست رفتن فرصتهای فروش ملک یا ایجاد اختلاف بین خریدار و فروشنده شود.
در مواردی که بدهی عوارض برای مدت طولانی پرداخت نشود، شهرداری میتواند از طریق اقدامات قانونی و اجرایی مانند توقیف ملک، ممنوعالخروج کردن مالک یا ارجاع پرونده به مراجع قضایی، مطالبات خود را وصول کند. این موضوع علاوه بر افزایش هزینهها، دردسرهای حقوقی زیادی برای مالک ایجاد میکند.
در نتیجه، برای جلوگیری از این مشکلات، توصیه میشود مالکان هر سال بدهیهای عوارض شهرداری ملک خود را استعلام کرده و پیش از انقضای مهلت قانونی آنها را پرداخت کنند. این کار ساده میتواند از بروز جرایم سنگین و توقف فرآیندهای قانونی مربوط به ملک جلوگیری کند.
📜 قوانین مربوط به عوارض شهرداری ملک
پرداخت عوارض شهرداری ملک تابع مجموعهای از قوانین و مقررات است که هدف آن تأمین منابع مالی لازم برای ارائه خدمات شهری، توسعه زیرساختها و مدیریت شهرها است. آشنایی با این قوانین برای مالکان و خریداران املاک، نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات مالی و حقوقی دارد.
۱️⃣ قانون شهرداریها (ماده ۵۵)
طبق ماده ۵۵ قانون شهرداریها مصوب ۱۳۳۴، شهرداریها موظفاند معابر، خیابانها، میدانها، باغهای عمومی و مجاری آب را ایجاد، نگهداری و توسعه دهند. در عوض، شهرداری میتواند وجوهی تحت عنوان عوارض شهرداری از شهروندان دریافت کند. این عوارض شامل عوارض نوسازی و عمران شهری، عوارض پسماند، عوارض کسب و پیشه و عوارض خودرو و موتورسیکلت میشود.
۲️⃣ قانون نظام صنفی کشور
بر اساس ماده ۱۴ قانون نظام صنفی مصوب ۱۳۸۲، تمامی واحدهای تجاری و مشاغل موظف به پرداخت عوارض کسب و پیشه به شهرداری هستند. پرداخت این نوع عوارض صرفاً بر عهده صاحب پروانه کسب یا سرقفلی است، حتی اگر مالک ملک نباشد، مگر اینکه توافق دیگری بین طرفین وجود داشته باشد.
۳️⃣ قانون مدیریت پسماند
طبق ماده ۸ قانون مدیریت پسماند مصوب ۱۳۸۳، هزینههای مدیریت پسماند باید از تولیدکننده پسماند دریافت شود. در ساختمانها، این بدان معناست که شخصی که از ملک استفاده میکند، مسئول پرداخت عوارض خدمات مدیریت پسماند است. در صورت اجاره ملک، معمولاً مستاجر مسئول پرداخت است، مگر توافق دیگری بین مالک و مستاجر وجود داشته باشد.
۴️⃣ قوانین و بخشنامههای منطقهای
علاوه بر قوانین کلی، شهرداریها ممکن است برای هر منطقه ضوابط و نرخهای مصوب سالانه تعیین کنند. این شامل تعرفههای نوسازی، ضریب ارزش منطقهای، میزان جریمه دیرکرد و تخفیف خوشحسابی میشود. به عنوان مثال، مالکان ساختمانهایی که عوارض خود را به موقع پرداخت کنند، معمولاً از تخفیف ۹ درصدی بهرهمند میشوند.
🌐 سامانه پرداخت عوارض شهرداری ملک
با پیشرفت تکنولوژی و افزایش خدمات الکترونیک، شهرداریها امکان استعلام و پرداخت آنلاین عوارض شهرداری ملک را برای شهروندان فراهم کردهاند. استفاده از این سامانهها نه تنها راحت و سریع است، بلکه کمک میکند از رفت و آمدهای حضوری و صفهای طولانی جلوگیری شود و پرداخت به موقع عوارض انجام شود.
🔹 سامانه «تهران من»
یکی از جامعترین سامانهها برای پرداخت و استعلام عوارض شهرداری خانه و ملک، سامانه «تهران من» است. از طریق این سامانه، شهروندان میتوانند:
- استعلام میزان بدهیهای عوارض نوسازی و عمران شهری
- استعلام و پرداخت عوارض خدمات مدیریت پسماند مسکونی و غیرمسکونی
- پرداخت عوارض کسب و پیشه و عوارض خودرو
- دریافت مفاصا حساب شهرداری
این سامانه از طریق وبسایت my.tehran.ir یا نصب اپلیکیشن تلفن همراه در دسترس است و با وارد کردن کد شناسایی ملک (۱۵ رقمی برای مسکونی و ۱۲ رقمی برای غیرمسکونی) میتوان تمام بدهیها را مشاهده و پرداخت کرد.
🔹 سامانه پیامکی و تلفنی
برای افرادی که به اینترنت دسترسی ندارند، شهرداری امکان پرداخت و استعلام عوارض از طریق پیامک یا تلفن را فراهم کرده است:
- ارسال کد شناسایی ملک به سامانه ۱۳۷۰۰۰۰۰۷۰
- تماس با سامانه تلفنی ۱۳۷
- استفاده از کد دستوری #۱۳۷*
🔹 سایر روشهای غیرحضوری
- استفاده از اپلیکیشنهای بانکی و پرداخت اینترنتی
- پرداخت از طریق اینترنت بانکها و همراه بانکها
❓ سوالات متداول عوارض شهرداری ملک
🔹 عوارض شهرداری ملک بر عهده خریدار است یا فروشنده؟
بهطور معمول، پرداخت عوارض شهرداری ملک بر عهده فروشنده (مالک فعلی ملک) است؛ زیرا عوارض مربوط به دورهای است که ملک در مالکیت او بوده است. با این حال، طرفین میتوانند در قرارداد خرید و فروش توافق کنند که پرداخت عوارض شهرداری ملک بر عهده خریدار باشد. در صورت نبود توافق صریح، شهرداری مالک فعلی را مسئول پرداخت میداند.
🔹 آیا بدون پرداخت عوارض شهرداری میتوان سند ملک را منتقل کرد؟
خیر. در اغلب موارد، انتقال سند رسمی ملک بدون تسویه بدهی عوارض شهرداری امکانپذیر نیست. دفاتر اسناد رسمی معمولاً مفاصاحساب یا استعلام بدهی شهرداری ملک را برای تنظیم سند مطالبه میکنند و وجود بدهی میتواند مانع انتقال سند شود.
🔹 استعلام عوارض شهرداری ملک با کد پستی چگونه انجام میشود؟
برای استعلام عوارض شهرداری ملک با کد پستی، میتوان از سامانههای آنلاین شهرداری هر شهر یا دفاتر خدمات الکترونیک شهر استفاده کرد. با وارد کردن کد پستی یا کد نوسازی، میزان بدهی و عوارض شهرداری ملک نمایش داده میشود. این روش سریعترین راه برای استعلام بدهی شهرداری ملک است.
🔹 مبلغ عوارض شهرداری ملک چقدر است و چگونه محاسبه میشود؟
مبلغ عوارض شهرداری ملک عدد ثابتی نیست و به عواملی مانند نوع کاربری ملک (مسکونی یا تجاری)، متراژ، سال ساخت، موقعیت جغرافیایی و نرخهای مصوب شورای شهر بستگی دارد. به همین دلیل، برای اطلاع از میزان دقیق عوارض شهرداری ملک باید محاسبه یا استعلام آنلاین انجام شود.
🔹 عوارض شهرداری خانه مسکونی با ملک تجاری چه تفاوتی دارد؟
عوارض شهرداری ملک تجاری معمولاً بیشتر از عوارض خانه مسکونی است، زیرا املاک تجاری کاربری انتفاعی دارند. نرخ محاسبه عوارض شهرداری ملک تجاری بر اساس نوع فعالیت، موقعیت و متراژ تعیین میشود، در حالی که عوارض خانه و آپارتمان مسکونی معمولاً با نرخ پایینتری محاسبه میگردد.
🔹 پرداخت عوارض شهرداری ملک تا چه زمانی مهلت دارد؟
عوارض شهرداری ملک معمولاً بهصورت سالانه محاسبه میشود و مالکان موظفاند در مهلت تعیینشده نسبت به پرداخت آن اقدام کنند. در صورت تأخیر، جریمه دیرکرد به مبلغ عوارض اضافه میشود و بدهی انباشته میتواند در زمان فروش یا انتقال سند مشکلساز شود.
🔹 عوارض شهرداری ساختمانهای چندواحدی چگونه محاسبه میشود؟
در ساختمانهای چندواحدی، عوارض شهرداری معمولاً برای هر واحد بهصورت جداگانه و بر اساس متراژ و کاربری همان واحد محاسبه میشود. با این حال، برخی عوارض مشترک ممکن است بهصورت کلی برای ساختمان صادر شده و سپس بین واحدها تقسیم گردد.
‼️ مقالات املاک | فرابلاگ ، مجله تخصصی برای آموزش مشاوران املاک
