اصطلاحات حقوقی املاک ⚖️

اصطلاحات حقوقی املاک که مشاوران باید بدانند

دنیای معاملات ملکی پر از جزئیات و نکات حقوقی است که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند خسارات سنگینی به همراه داشته باشد. یکی از مهم‌ترین ابزارهای موفقیت برای هر مشاور املاک، آشنایی کامل با اصطلاحات حقوقی املاک است. این اصطلاحات پایه و اساس اسناد رسمی، قراردادها و دعاوی ملکی را تشکیل می‌دهند و بدون درک درست آن‌ها، امکان ارائه مشاوره حرفه‌ای به خریداران و فروشندگان وجود ندارد.

در بسیاری از پرونده‌های ملکی، اختلافات به دلیل سوءبرداشت یا ناآشنایی با مفاهیم حقوقی به وجود می‌آیند. وقتی یک مشاور املاک بداند مفاهیمی مثل حق ارتفاق، افراز، یا وجه‌التزام دقیقاً به چه معنا هستند، می‌تواند از بروز مشکلات و دعاوی حقوقی جلوگیری کند و مسیر معامله را برای طرفین شفاف‌تر و مطمئن‌تر نماید.

از طرف دیگر، آشنایی با اصطلاحات حقوقی املاک باعث می‌شود مشاوران در هنگام تنظیم قراردادها، پیگیری اسناد، یا بررسی وضعیت ثبتی و حقوقی ملک، با اعتماد به نفس بیشتری عمل کنند. این دانش حقوقی در نهایت باعث افزایش اعتبار و اعتماد مشتریان به مشاور خواهد شد.

در ادامه این مقاله، به دسته‌بندی مهم‌ترین اصطلاحات حقوقی املاک می‌پردازیم؛ از مفاهیم مرتبط با اسناد و مالکیت گرفته تا اصطلاحات قراردادی، دعاوی ملکی و تغییرات ثبتی ملک، تا مشاوران بتوانند با تسلط بر آن‌ها حرفه‌ای‌تر عمل کنند.

اصطلاحات حقوقی املاک مربوط به اسناد و مالکیت و امور ثبتی ملک

🔹 سند رسمی

سند رسمی، نوشته‌ای است که توسط ادارات دولتی یا دفاتر اسناد رسمی و طبق تشریفات قانونی تنظیم و ثبت می‌شود. 📜
این نوع سند اعتبار قانونی بالایی دارد و در صورت بروز اختلاف، در مراجع قضایی معتبر است.
مثلاً سند مالکیت ملک یا سند ازدواج از نوع سند رسمی هستند. ✅

🔹 سند عادی

سند عادی نوشته‌ای است که بین اشخاص تنظیم می‌شود و ثبت رسمی ندارد. ✍️
این سند تا زمانی معتبر است که امضای طرفین تأیید شود و جعلی بودن آن ثابت نشود.
مثلاً یک قولنامه دست‌نویس بین خریدار و فروشنده ملک یک سند عادی محسوب می‌شود. 📝

🔹 سند تک برگ

سند تک‌برگ نوعی سند رسمی مالکیت ملک است که به‌صورت الکترونیکی و یک‌برگه‌ای توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر می‌شود. 📄
در این سند فقط اطلاعات مالک فعلی و مشخصات کامل ملک درج می‌شود و سوابق قبلی به‌صورت سیستمی نگهداری می‌گردد.
سند تک‌برگ امن‌تر، قابل استعلام و غیرقابل جعل است و جایگزین سندهای دفترچه‌ای قدیمی شده است. ✅

🔹 سند دفترچه‌ای

سند دفترچه‌ای نوع قدیمی سند رسمی مالکیت ملک است که به شکل دفترچه چندبرگی توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر می‌شد. 📒
در این سند، اطلاعات مالکین قبلی، نقل‌وانتقال‌ها و مشخصات ملک به‌صورت دستی نوشته می‌شد.
امروزه این نوع سند به‌تدریج در حال جایگزینی با سند تک‌برگ است تا امنیت و شفافیت بیشتری ایجاد شود. ✅

🔹 سند مشاع

سند مشاع به حالتی گفته می‌شود که چند نفر به طور مشترک مالک یک ملک باشند و سهم هر کدام به صورت جدا از هم مشخص نشده باشد. 🏠
در این نوع سند، همه مالکین در کل ملک سهیم هستند نه در بخش معین و جداگانه‌ای از آن.
برای مثال اگر دو نفر یک زمین را با هم بخرند، تا زمانی که افراز نشده باشد، مالکیت آن‌ها به صورت مشاع خواهد بود. ⚖️

🔹 سند مفروز

سند مفروز به حالتی گفته می‌شود که ملک مشاع بین مالکان تقسیم شده باشد و سهم هر مالک به‌طور جداگانه مشخص شده باشد. 📄
در این وضعیت، هر مالک صاحب قطعه مستقل خود است و می‌تواند آزادانه درباره آن تصمیم بگیرد.
مثلاً وقتی یک زمین بزرگ بین چند شریک تقسیم و برای هر بخش سند جداگانه صادر می‌شود، آن سند مفروز است. ✅

🔹 سند شش دانگ

سند شش‌دانگ به سندی گفته می‌شود که مالکیت کامل یک ملک به‌طور صددرصد متعلق به یک نفر باشد. 🏡
در این نوع سند، همه شش دانگ یا شش سهم ملک در اختیار یک مالک است و هیچ شریک یا مالک دیگری ندارد.
داشتن سند شش‌دانگ یعنی مالک می‌تواند آزادانه هرگونه معامله یا انتقالی روی ملک انجام دهد. ✅

🔹 سند المثنی

سند المثنی سندی است که در صورت مفقود شدن یا از بین رفتن سند اصلی ملک توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر می‌شود. 📄
برای گرفتن این سند، مالک باید درخواست رسمی بدهد و مراحل قانونی شامل آگهی در روزنامه و استعلام‌ها را طی کند.
سند المثنی از نظر اعتبار کاملاً مثل سند اصلی است و می‌توان با آن هرگونه معامله انجام داد. ✅

🔹 بنچاق

بنچاق، نوشته‌ای قدیمی است که جزئیات معامله ملک در آن ثبت می‌شده است و معمولاً توسط دفاتر اسناد رسمی تنظیم می‌شد. 📜
در گذشته بنچاق به‌عنوان سند مالکیت ملک به خریدار داده می‌شد تا هنگام صدور سند رسمی استفاده شود.
امروزه بنچاق بیشتر به‌عنوان سابقه و مدرک معاملات قدیمی ملک کاربرد دارد و جای خود را به سند تک‌برگ داده است. ✅

🔹 ملک مجهول‌المالک

ملک مجهول‌المالک به ملکی گفته می‌شود که مالک آن مشخص نیست یا سابقه ثبتی ندارد. 🏚️
این نوع ملک معمولاً در ثبت اسناد و املاک ثبت نشده و یا اطلاعات مالک آن گم شده است.
برای معامله یا تغییر وضعیت چنین ملکی، مجوزهای خاص و دستور دادگاه یا سازمان ثبت نیاز است تا مالکیت قانونی تعیین شود. ✅

🔹 ملک بازداشتی

ملک بازداشتی به ملکی گفته می‌شود که توسط مراجع قضایی یا اجرایی توقیف شده باشد و امکان فروش یا انتقال آن به‌طور قانونی وجود نداشته باشد. 🏛️
این وضعیت معمولاً به دلیل عدم پرداخت بدهی، پرونده حقوقی یا اجرای حکم دادگاه ایجاد می‌شود.
معامله چنین ملکی بدون مجوز قانونی غیرقانونی و باطل است و می‌تواند مشکلات حقوقی جدی ایجاد کند. ✅

🔹 ملک جاری

ملک جاری به ملکی گفته می‌شود که در جریان ثبت اسناد و املاک قرار دارد و هنوز ثبت رسمی آن کامل نشده است. 🏠
این ملک ممکن است در حال انتقال سند، ثبت در دفترخانه یا طی مراحل قانونی دیگر باشد.
معامله یا استعلام وضعیت مالکیت چنین ملکی باید با دقت انجام شود تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری گردد. ✅

🔹 ملک ثبت‌شده

ملک ثبت‌شده به ملکی گفته می‌شود که مراحل ثبت رسمی آن در سازمان ثبت اسناد و املاک کامل شده باشد. 🏡
این ملک سند رسمی و معتبر دارد و مالک می‌تواند به‌طور قانونی درباره آن تصمیم بگیرد، از جمله فروش، رهن یا اجاره.
داشتن ملک ثبت‌شده امنیت حقوقی بالا و شفافیت کامل مالکیت را برای خریدار و فروشنده فراهم می‌کند. ✅

🔹 عرصه

عرصه به زمین یا قطعه زمینی گفته می‌شود که ملک روی آن ساخته شده است. 🌱
این واژه معمولاً در کنار اعیان استفاده می‌شود؛ یعنی عرصه زمین و اعیان ساختمان یا بناهایی که روی آن ساخته شده‌اند.
مثلاً وقتی سند یک خانه را بررسی می‌کنیم، عرصه مربوط به زمین خانه است و اعیان مربوط به ساختمان و ساخت‌وساز روی آن. ✅

🔹 اعیان

اعیان به ساختمان، بنا یا ساخت‌وسازی‌هایی گفته می‌شود که روی زمین (عرصه) ساخته شده‌اند. 🏠
این واژه معمولاً همراه با عرصه استفاده می‌شود تا مشخص شود چه بخش از ملک زمین است و چه بخش ساختمان یا سازه.
مثلاً در سند یک خانه، عرصه زمین و اعیان ساختمان به‌طور جداگانه مشخص می‌شوند. ✅

🔹 پلاک ثبتی

پلاک ثبتی به شماره مخصوص هر ملک در دفاتر ثبت اسناد و املاک گفته می‌شود. 🏷️
این شماره برای شناسایی دقیق ملک در اسناد و پرونده‌های ثبتی استفاده می‌شود و از اشتباه یا تداخل در مالکیت جلوگیری می‌کند.
مثلاً دو خانه در یک محله ممکن است نام یکسان داشته باشند، اما پلاک ثبتی آن‌ها متفاوت است و مالکیت هر کدام را مشخص می‌کند. ✅

🔹 پلاک اصلی و فرعی

پلاک اصلی و فرعی به سیستم شماره‌گذاری املاک در دفاتر ثبت اسناد گفته می‌شود. 🏷️

• پلاک اصلی: شماره بزرگ و اصلی که یک قطعه زمین یا ملک را شناسایی می‌کند.
• پلاک فرعی: شماره‌هایی که برای زیرمجموعه‌ها یا قطعات تفکیکی همان پلاک اصلی اختصاص داده می‌شوند.
  این شماره‌گذاری باعث می‌شود هر قطعه زمین یا ساختمان به‌طور دقیق قابل شناسایی و پیگیری باشد. ✅

🔹 استعلام ملک

استعلام ملک یعنی بررسی وضعیت قانونی و ثبتی یک ملک قبل از خرید، فروش یا معامله. 🏡
در این فرآیند، اطلاعاتی مثل مالکیت، پلاک ثبتی، بدهی‌های مالیاتی، و مشکلات حقوقی بررسی می‌شود.
هدف از استعلام، اطمینان از صحت مالکیت و جلوگیری از مشکلات حقوقی آینده برای خریدار و فروشنده است. ✅

اصطلاحات حقوقی املاک مربوط به حقوق و دعاوی

🔹 حق ارتفاق
حق استفاده از ملک دیگری برای منفعت خود بدون مالک شدن آن.
مثلاً اجازه عبور از زمین همسایه برای رسیدن به ملک خود. 🛤️
این حق معمولاً در سند یا قرارداد رسمی ثبت می‌شود و قابل انتقال است.
هدف آن ایجاد دسترسی و استفاده قانونی از ملک دیگران است.

🔹 حق انتفاع
حق بهره‌برداری از منافع ملک دیگران بدون مالک شدن آن.
مثلاً استفاده از میوه‌های باغ یا درآمد حاصل از یک ملک برای مدت مشخص. 🌳
این حق معمولاً به صورت مدت‌دار و با قرارداد یا وصیت‌نامه مشخص می‌شود.
مالک اصلی ملک نمی‌تواند این حق را به راحتی لغو کند.

🔹 حق کسب و پیشه
حق مستاجر اماکن تجاری برای ادامه فعالیت کسب و کار خود در محل است. 🏪
مثلاً یک مغازه‌دار حق دارد پس از پایان اجاره هم با توافق یا قانون، به فعالیت تجاری خود ادامه دهد.
این حق باعث می‌شود مستاجر از مزایای تجاری محل و مشتریان موجود بهره‌مند شود.
در قراردادها و قوانین مستاجرین به وضوح مشخص شده است.

🔹 حق سرقفلی
حق سرقفلی به امتیاز و مالکیت محل تجاری گفته می‌شود که به دلیل سابقه فعالیت و اعتبار کسب و کار ایجاد می‌شود.
این مبلغ معمولاً هنگام انتقال، فروش یا اجاره محل تجاری پرداخت می‌شود. 💰
حق سرقفلی به مستاجر این امکان را می‌دهد که از محل و کسب و کار خود محافظت کند.

🔹 تصرف عدوانی
تصرف عدوانی یعنی اشغال یا استفاده از ملک دیگری بدون اجازه مالک. 🚫
مثلاً کسی بدون رضایت مالک وارد خانه یا زمین دیگری شود و در آن سکونت یا تغییرات ایجاد کند.
این عمل غیرقانونی است و مالک می‌تواند از طریق دادگاه یا مراجع قانونی ملک خود را بازپس گیرد.

🔹 خلع ید
خلع ید یعنی خارج کردن شخصی که بدون اجازه در ملک شما تصرف کرده است. ✋
این کار معمولاً از طریق دادگاه انجام می‌شود و مالک حق دارد ملک خود را بازپس گیرد.
هدف آن بازگرداندن مالکیت قانونی و حق استفاده از ملک به صاحب اصلی است.

🔹 رفع تصرف
رفع تصرف یعنی پایان دادن به تصرف غیرقانونی یک ملک بدون انتقال مالکیت. 🏠
این کار باعث می‌شود مالک اصلی بدون تغییر مالکیت، از ملک خود استفاده کند.
مثلاً اگر کسی به طور موقت زمین شما را اشغال کند، با رفع تصرف می‌توان آن را بازگرداند.

🔹 افراز
افراز یعنی جدا کردن سهم هر مالک از ملک مشاع. ⚖️
پس از افراز، هر مالک سهم مستقل خود را دارد و می‌تواند آزادانه درباره آن تصمیم بگیرد یا معامله کند.
این کار معمولاً از طریق دادگاه یا اداره ثبت انجام می‌شود.
هدف از افراز جلوگیری از اختلافات بین مالکین مشترک است.

🔹 تفکیک
تفکیک یعنی تقسیم ملک بزرگ به قطعات کوچکتر طبق ضوابط شهرداری.
مثلاً یک زمین بزرگ برای ساخت چند خانه یا فروش قطعات جداگانه تقسیم شود. 📐
این کار باعث می‌شود هر قطعه به صورت مستقل قابل معامله و بهره‌برداری باشد.
تفکیک فقط با مجوز رسمی و رعایت قوانین انجام می‌شود.

🔹 تجمیع
تجمیع یعنی یکی کردن چند ملک مجاور برای ایجاد یک پلاک واحد.
مثلاً چند زمین کوچک کنار هم برای ساخت یک مجتمع یا پروژه بزرگ ترکیب می‌شوند. 🏗️
این کار باعث می‌شود کاربری زمین بهینه شود و ساختمان‌های بزرگ‌تر ساخته شوند.
تجمیع معمولاً با مجوز شهرداری و ثبت رسمی انجام می‌شود.

🔹 ممانعت از حق
ممانعت از حق یعنی جلوگیری از اعمال حقوق قانونی مالک یا دارنده حق.
مثلاً مانع شدن از عبور قانونی یا استفاده از ملک توسط مالک اصلی. ✋
این عمل غیرقانونی است و مالک می‌تواند از طریق دادگاه حق خود را بازپس گیرد.

🔹 تعدی و تفریط  
تعدی یعنی استفاده بیش از حد یا غیرمجاز از ملک دیگری، مانند تصرف بخشی از زمین همسایه.
تفریط یعنی کوتاهی یا سهل‌انگاری در نگهداری ملک، به گونه‌ای که به ملک یا حقوق دیگران آسیب برسد. ⚠️
هر دو حالت غیرقانونی هستند و ممکن است باعث شکایت مالک شوند.

🔹 کاربری ملک
کاربری ملک یعنی نوع استفاده قانونی از ملک، مانند مسکونی، تجاری، اداری یا صنعتی. 🏢
این کاربری توسط شهرداری و قوانین محلی مشخص می‌شود و تغییر آن بدون مجوز غیرقانونی است.
شناخت کاربری ملک برای خرید، فروش یا اجاره بسیار مهم است.

🔹 تغییر کاربری
تغییر کاربری یعنی تبدیل نوع استفاده ملک از یک کاربری به کاربری دیگر، مثل مسکونی به تجاری.
این کار فقط با مجوز شهرداری یا مراجع قانونی مجاز است. 🔄
انجام تغییر کاربری بدون مجوز می‌تواند منجر به جریمه یا توقف ساخت و ساز شود.

🔹 پروانه ساخت
پروانه ساخت یعنی مجوز رسمی شهرداری برای آغاز ساخت‌وساز. 🏗️
این مجوز شامل مشخصات ساختمان، نقشه و استانداردهای لازم است.
شروع ساخت بدون پروانه قانونی غیرقانونی و قابل جریمه است.

🔹 پایان کار
پایان کار یعنی گواهی شهرداری مبنی بر اتمام ساخت ساختمان طبق پروانه ساخت.
این مدرک نشان می‌دهد ساختمان آماده استفاده و قانونی است. 🏁
بدون پایان کار، ملک ممکن است قابل سکونت یا معامله رسمی نباشد.

🔹 اراضی مفروضی
اراضی مفروضی یعنی زمین‌هایی که بر اساس نقشه‌ها و اطلاعات قدیمی تعیین شده‌اند.
این اراضی ممکن است هنوز ثبت رسمی نشده باشند. 🗺️
معمولاً برای توسعه یا ثبت رسمی به استعلام و بررسی نیاز دارند.

🔹 اراضی اموات
اراضی اموات یعنی زمین‌هایی که مالک آن‌ها فوت کرده و مالکیت به وراث منتقل می‌شود.
وراث پس از فوت مالک باید زمین را ثبت و تقسیم کنند. ⚰️
این اراضی معمولاً با دستور دادگاه یا ثبت رسمی به وراث منتقل می‌شوند.

🔹 ارث خیار
ارث خیار یعنی حق وراث در قبول یا رد ارث. ⚖️
این حق در قانون مدنی پیش‌بینی شده تا وراث بتوانند انتخاب کنند ملک را قبول کنند یا نکنند.
ارث خیار برای حفظ حقوق وراث و جلوگیری از تضییع اموال است.

🔹 تملیک
تملیک یعنی انتقال کامل مالکیت ملک از یک نفر به دیگری.
این انتقال معمولاً با سند رسمی و ثبت در دفاتر اسناد انجام می‌شود. 📝
تملیک باعث می‌شود مالکیت به صورت قانونی و رسمی تثبیت شود.

🔹 اراضی بایر
اراضی بایر یعنی زمین‌های خالی و غیرقابل کشت یا استفاده در حال حاضر.
این زمین‌ها ممکن است برای کشاورزی یا ساخت‌وساز آماده شوند. 🌾
مالک می‌تواند پس از اخذ مجوز، زمین را به کاربری مناسب تبدیل کند.

🔹 اراضی دایر
اراضی دایر یعنی زمین‌هایی که در حال استفاده یا بهره‌برداری هستند.
مثلاً زمین کشاورزی که کشت شده یا ساختمان فعال بر روی آن است. 🏡
این اراضی معمولا از نظر قانونی مشخص و قابل معامله هستند.

🔹 اراضی متروکه
اراضی متروکه یعنی زمین‌هایی که به دلیل ترک مالک یا عدم استفاده خالی مانده‌اند.
ممکن است پس از طی مراحل قانونی، قابل واگذاری یا تصرف قانونی باشند. 🏚️
این زمین‌ها اغلب به دلیل عدم بهره‌برداری، وضعیت خاص قانونی دارند.

🔹 اراضی مشاعی
اراضی مشاعی یعنی زمین‌هایی که چند نفر مالک مشترک دارند و سهم هر مالک مشخص نیست.
برای استفاده یا فروش، ممکن است نیاز به افراز یا تقسیم قانونی باشد. 🤝
هدف جلوگیری از اختلافات و تعیین سهم هر مالک است.

🔹 اجرت المثل
اجرت المثل یعنی مبلغی که به کسی که بدون اجازه مالک از ملک استفاده کرده است، تعلق می‌گیرد.
مثلاً اگر کسی از ملک دیگری برای کشاورزی استفاده کند، باید مبلغی بابت آن پرداخت کند. 💵
این حق باعث جبران خسارت و رعایت مالکیت ملک می‌شود.

🔹 معاملات معارض
معاملات معارض یعنی معاملاتی که با هم تضاد دارند یا همزمان روی یک ملک انجام شده‌اند.
مثلاً دو فروش همزمان یک ملک توسط دو نفر مختلف. 🔀
قانون تعیین می‌کند کدام معامله معتبر و قانونی است.

🔹 شرط ضمان
شرط ضمان یعنی بندی در قرارداد که انجام تعهد طرف مقابل را تضمین کند.
مثلاً پرداخت وجه‌التزام در صورت نقض قرارداد یا دیرکرد. 🛡️
این بند باعث می‌شود طرفین به انجام درست قرارداد پایبند باشند.

اصطلاحات حقوقی قراردادی

🔹 قولنامه
قولنامه نوشته‌ای است که دو طرف برای معامله ملک توافق می‌کنند و معمولاً بین خرید و انتقال سند رسمی استفاده می‌شود. 📝
این سند عموماً دست‌نویس است و برای معاملات ملکی به‌عنوان مدرک معتبر تا حدی کاربرد دارد.
مثلاً وقتی خانه‌ای را می‌خرید و هنوز سند رسمی صادر نشده، قولنامه میان خریدار و فروشنده تنظیم می‌شود.

🔹 مبایعه‌نامه
مبایعه‌نامه قرارداد رسمی خرید و فروش ملک است.
در آن مالک، خریدار، قیمت، مشخصات ملک و شرایط معامله ذکر می‌شود. 💼
این قرارداد معمولاً در دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌شود و اعتبار قانونی بالایی دارد.

🔹 اجاره‌نامه
اجاره‌نامه سندی است که مالک و مستاجر برای اجاره ملک توافق می‌کنند.
در آن مدت اجاره، مبلغ اجاره‌بها و شرایط استفاده مشخص می‌شود. 🏠
مثلاً یک آپارتمان مسکونی یا مغازه تجاری با اجاره‌نامه قانونی در اختیار مستاجر قرار می‌گیرد.

🔹 وکالت‌نامه
وکالت‌نامه سندی است که فرد به دیگری اجازه می‌دهد از جانب او کاری انجام دهد.
مثلاً فروش ملک، دریافت وجه یا انجام امور قانونی توسط وکیل. ✍️
وکالت‌نامه می‌تواند محدود به موضوع مشخص یا عمومی باشد.

🔹 صلح‌نامه
صلح‌نامه قراردادی است برای حل اختلاف و پایان دادن به دعوا بدون نیاز به دادگاه.
مثلاً وقتی دو شریک در زمین اختلاف دارند، با صلح‌نامه توافق می‌کنند. 🤝
این سند قانونی است و می‌تواند اجراییه داشته باشد.

🔹 فسخ قرارداد
فسخ قرارداد یعنی لغو قرارداد به دلایل قانونی یا توافق طرفین.
مثلاً اگر یکی از طرفین شروط قرارداد را رعایت نکند، قرارداد فسخ می‌شود. ❌
هدف فسخ، بازگرداندن حقوق طرفین به وضعیت قبل از قرارداد است.

🔹 بیع / مبیع / بایع

• بیع: معامله خرید و فروش ملک یا کالا.
• مبیع: چیزی که فروخته شده است، مثل خانه یا زمین. 🏡
• بایع: شخصی که ملک یا کالا را می‌فروشد.
  مثلاً وقتی خانه‌ای می‌خرید، خانه مبیع و فروشنده بایع است.

🔹 رهن
رهن قراردادی است که در آن ملک به عنوان تضمین پرداخت بدهی یا اجرای تعهد قرار می‌گیرد.
مثلاً برای گرفتن وام، صاحب ملک آن را در رهن بانک قرار می‌دهد.
رهن پس از بازپرداخت بدهی آزاد می‌شود. 🔒

🔹 هبه
هبه یعنی اهدا و بخشش ملک یا مال بدون دریافت وجه.
مثلاً پدر خانه‌ای را به فرزندش هبه می‌کند. 🎁
این انتقال معمولاً با سند رسمی یا قرارداد معتبر انجام می‌شود.

🔹 اقاله
اقاله یعنی لغو معامله یا قرارداد توسط توافق طرفین.
مثلاً خرید و فروش ملکی که هنوز سند صادر نشده، با توافق خریدار و فروشنده ابطال می‌شود.
این کار باعث می‌شود حق و حقوق طرفین به حالت قبل بازگردد. 🔄

🔹 اجاره ۹۹ ساله
نوعی قرارداد اجاره بلندمدت است که تا ۹۹ سال اعتبار دارد. 📜
در این قرارداد، مستاجر حق استفاده طولانی‌مدت از ملک را دارد ولی مالکیت به او منتقل نمی‌شود.
این نوع اجاره معمولا در املاک بزرگ یا زمین‌های خاص استفاده می‌شود.

🔹 تقسیم‌نامه
تقسیم‌نامه سندی است که سهم هر مالک از ملک مشترک (مشاع) مشخص می‌کند.
مثلاً وقتی چند وراث یک زمین مشترک دارند، با تقسیم‌نامه سهم هر کس تعیین می‌شود. 📄
این سند باعث می‌شود مالکیت هر فرد شفاف و قابل معامله شود.

‼️ مقالات املاک | فرابلاگ ، مجله تخصصی برای آموزش مشاوران املاک