دادخواست اعسار از هزینه دادرسی ⚖️ دانلود رایگان

اعسار از هزینه دادرسی

پرداخت هزینه دادرسی از طرف شخصی که قصد طرح دعوا و احقاق حقوق خود از این طریق را دارد یکی از ملزومات رسیدگی به دادخواست است. به طور مثال شما که قصد دارید برای بیرون راندن فردی که بدون اذن و اجازه در ملکتان تصرف کرده دعوای خلع ید طرح کنید، می‌بایست همراه با ارائه دادخواست خلع ید هزینه هایی مبنی بر هزینه تمبر، دستمزد کارشناس، اجرای قرار معاینه، تحقیقات محلی که به صورت یکجا و در قالب هزینه دادرسی مطالبه می‌شود را بپردازید.
اما گاها خواهان یا شاکی بنابه هر دلیلی اعم از بالا بودن هزینه دادرسی و یا نداشتن توان مالی نمی‌تواند هزینه دادرسی را پرداخت کند. در این زمان شخص مذکور (خواهان) با ارائه دادخواست اعسار از هزینه دادرسی درخواست معافیت از پرداخت این هزینه را از دادگاه می‌کند.

حکم اعسار چیست؟

اعسار در لغت به معنای رنج و سختی بوده و در اصطلاح حقوقی عبارت است از نداشتن توان مالی برای پرداخت دیون. به عبارت دیگر زمانی که شخصی به طور کلی سرمایه‌ای ندارد و یا سرمایه دارد اما به آن دسترسی ندارد و به این ترتیب نمی‌تواند دیون خود را بپردازد در اصطلاح حقوقی دچار اعسار شده و معسر خوانده می‌شود.

اکنون اگر شخص معسر برای اثبات معسر بودن خود دادخواست اعسار به دادگاه تقدیم کند، دادگاه پس از بررسی شواهد و قرائن موجود حکمی مبنی بر معافیت یا تقسیط پرداخت دیون برای وی صادر خواهد کرد که به این حکم، حکم اعسار گفته می‌شود.

حال این حکم یا در رابطه با موضوع بحث ما یعنی هزینه دادرسی خواهد بود یا بدهی فرد معسر.

انواع اعسار نسبت به هزینه دادرسی

اعسار نسبت به هزینه دادرسی دو حالت دارد؛

1. مطلق: زمانی که شخص معسر به طور مطلق قادر به پرداخت هزینه دادرسی نیست.
2. نسبی: زمانی که شخص در حال حاضر به دلیل عدم دسترسی به سرمایه خود قدرت پرداخت هزینه دادرسی را ندارد.

که در هر حالت در صورت محکوم له شناخته شدن او، دادگاه این هزینه را از طرف مقابل (محکوم علیه) دریافت خواهد کرد. البته اگر در طول مدت رسیدگی به پرونده معسر بودن خواهان رفع نشود، زیرا در غیر این صورت وی باید پیش از صدور رای نهایی هزینه دادرسی را بپردازد.

طریقه اثبات اعسار نسبت به هزینه دادرسی

این امر مسلمی است که حکم اعسار به صرف ادعای شخصی و ارائه دادخواست اعسار از هزینه دادرسی صادر نخواهد شد. از طرفی قانونگذار در اصل ۳۴ قانون اساسی صراحتا بیان کرده :« دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاه های صالح رجوع نماید. همه افراد ملت حق دارند این گونه دادگاه ها را در دسترس داشته باشند و هیچکس را نمی‌توان از دادگاهی که به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد منع کرد».

بنابراین مراجع قضایی و دادگاه ها در ابتدا اصل را بر تمکن مالی شخص جهت پرداخت هزینه دادرسی می‌گیرند. اما اگر شخص ادعایی بر خلاف اصل داشته باشد با دریافت مدارک این ادعا را می‌پذیرند. شهادت شهود یکی از راه های اثبات اعسار می‌باشد که شخص معسر همراه با دادخواست اعسار از هزینه دادرسی می‌تواند جهت اثبات ادعای خود از آن استفاده کند. (شرایط این شهادت صراحتا در ماده ۵۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی ذکر شده است).

البته در قانون روش های دیگری هم برای اثبات این ادعا وجود دارد اما شهادت شهود آسان‌ترین روش در نظر گرفته شده است.

زمان و قواعد ارائه دادخواست اعسار از هزینه دادرسی

فرد معسر جهت دریافت حکم اعسار از هزینه دادرسی می‌بایست همراه با طرح دعوای اصلی و تقدیم دادخواست اصلی، درخواست خود مبنی بر معافیت دائمی یا موقتی از پرداخت هزینه دادرسی را نیز ارائه دهد.

دادگاه پس از دریافت دادخواست اعسار و مدارک خواهان و رسیدگی به آن ها، حکم معافیت از پرداخت هزینه دادرسی را صادر خواهد کرد. و به دنبال صدور این حکم، بدون دریافت هزینه دادرسی به دادخواست اصلی نیز رسیدگی خواهد شد.

البته بد نیست بدانید در بسیاری از مواقع قاضی، شهادت شهود در دادگاه را ضروری می‌داند که در این زمان مدعی اعسار باید شاهدان را در روز مقرر برای اقرار زبانی شهادت نزد قاضی، در دادگاه حاضر کند.

پایان مدت اعسار از هزینه دادرسی

به طور کلی هزینه دادرسی برای رسیدگی به یک دادخواست مشخص دریافت می‌شود. با این حساب پایان مدت اعسار از هزینه دادرسی یا پایان معسر بودن شخص و یافتن تمکن مالی وی برای پرداخت هزینه دادرسی خواهد بود و یا پایان پرونده و دعوای اصلی.

* برای دانلود دادخواست اعسار از هزینه دادرسی به صورت word روی دریافت فایل کلیک کنید و آن را دریافت کنید. *

** فرم های مرتبط :

• استشهادیه اعسار
• اعسار به تقسیط محکوم به
• دادخواست تعدیل

‼️ دانلود رایگان نمونه عریضه ها و دادخواست های حقوقی

‼️ دانلود رایگان از طریق کانال تلگرام