کمیسیون ماده 100 شهرداری چیست؟ هر آنچه که باید بدانید ✔️
کمیسیون ماده 100 شهرداری چیست؟ هر آنچه که باید بدانید ✔️
کمیسیون ماده 100 شهرداری یکی از نهادهای مهم و کلیدی در قوانین شهرداریهاست که به منظور نظارت و کنترل ساخت و سازها و بررسی تخلفات ساختمانی ایجاد شده است. این کمیسیون وظیفه رسیدگی به تخلفاتی همچون تغییر کاربری ملک، عدم رعایت ضوابط و مقررات ساخت و ساز، اضافهسازی غیرمجاز، تخلفات مربوط به ارتفاعات و مساحتهای غیرمجاز، و هرگونه تخلفی که در مراحل ساخت و ساز و پس از آن اتفاق بیفتد را بر عهده دارد. از آنجا که ساخت و سازها باید مطابق با مقررات شهری و طرحهای تفصیلی صورت گیرد، تخلف از این قوانین میتواند تبعات قانونی و مالی سنگینی داشته باشد. بنابراین، آشنایی با فرآیند و قوانین مربوط به کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری برای هر کسی که در زمینه ساخت و ساز یا خرید و فروش ملک فعالیت میکند، امری ضروری است تا از بروز مشکلات قانونی جلوگیری شود.
کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری چیست ؟
کمیسیون ماده 100 شهرداری ها ، یک کمیسیون اداری است که شخصیت حقوقی مستقل دارد و کاملا مجزا از شهرداری است ولی در اداره شهرداری مستقر است .
کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری، یک نهاد اداری و مستقل است که به منظور رسیدگی به تخلفات ساختمانی ایجاد شده و در ساختمان شهرداریها مستقر میشود. این کمیسیون مسئول بررسی و تصمیمگیری درباره تخلفات ساختمانی و رعایت نکردن مقررات شهرسازی و ساخت و ساز است. از جمله این تخلفات میتوان به ساخت و ساز بدون پروانه، تغییر غیرمجاز کاربری، اضافهسازی غیرمجاز، و تخلفاتی مانند تجاوز به معابر عمومی اشاره کرد. کمیسیون ماده 100، علاوه بر شناسایی تخلفات، اختیار صدور حکمهای مختلفی مانند جریمه مالی، توقف کار، یا حتی تخریب بنا را داراست. این کمیسیون با هدف تضمین اجرای ضوابط شهری و جلوگیری از ایجاد مشکلات در آینده برای مالکان و ساکنان، نقش کلیدی در حفظ نظم ساخت و ساز شهری ایفا میکند.
وظایف کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری
وظایف کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری به طور کلی شامل بررسی و تصمیمگیری درباره تخلفات ساختمانی است. در صورتی که تخلفی در فرآیند ساخت و ساز رخ دهد، کمیسیون ماده 100 مسئولیت رسیدگی به آن را بر عهده دارد. از جمله وظایف این کمیسیون میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
🔸 بررسی تخلفات ساختمانی
کمیسیون ماده 100 باید تخلفات ساختمانی از جمله ساخت و ساز بدون پروانه، تغییر غیرمجاز در ساخت و ساز، تجاوز به معابر عمومی، اضافهسازی غیرمجاز، و سایر تخلفات مشابه را بررسی کند.
🔸 صدور حکم برای جریمه
کمیسیون میتواند نسبت به متخلفین حکم جریمه مالی صادر کند. این جریمهها بسته به نوع و میزان تخلف متغیر است و میتواند از مبلغ مشخصی شروع شده و تا مقدار بالایی افزایش یابد.
🔸 صدور حکم تخریب
در مواردی که تخلف به اندازهای جدی باشد که بر اساس ضوابط شهرسازی و ایمنی قابل قبول نباشد، کمیسیون ماده 100 میتواند حکم تخریب بنا یا بخشهایی از آن را صادر کند.
🔸 ارجاع پروندهها
شهرداری تنها میتواند از ادامه ساخت و ساز جلوگیری کند و تخلفاتی که منجر به نقض ضوابط شهرسازی شدهاند، به کمیسیون ماده 100 ارجاع میدهد تا کمیسیون در خصوص آن تصمیم بگیرد.
🔸 تعیین مهلت برای اصلاح
کمیسیون ممکن است در برخی موارد، به مالک یا سازنده فرصت دهد تا تخلف خود را اصلاح کند، مانند اصلاح نقشهها یا رفع مشکلات ایمنی.
🔸 صدور دستور توقف عملیات ساختمانی
اگر تخلفی در جریان ساخت و ساز مشاهده شود، کمیسیون ماده 100 میتواند دستور توقف کار را صادر کرده تا دیگر تخلفی صورت نگیرد.
کمیسیون ماده 100 نقش مهمی در حفظ ضوابط شهرسازی و ایمنی ساختمانها و جلوگیری از تخلفات و انحرافات در ساخت و سازهای شهری ایفا میکند.
مفاد کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری
مفاد کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری به بررسی و رسیدگی به انواع تخلفات ساختمانی پرداخته و در صورت تخلف، کمیسیون میتواند اقدامات مختلفی را انجام دهد. برخی از مهمترین مفاد این کمیسیون عبارتند از:
🔹 احداث بنا بدون مجوز و پروانه
برای شروع هرگونه عملیات ساخت و ساز، سازنده باید از شهرداری پروانه و جواز ساخت دریافت کند. اگر بدون این مجوز اقدام به ساخت و ساز کند، شهرداری پرونده را به کمیسیون ماده 100 ارجاع میدهد. رای کمیسیون میتواند شامل جریمه نقدی یا حکم تخریب باشد.
🔹 احداث بنا خارج از پروانه یا مازاد بر آن
اگر ساخت و ساز خارج از پروانه یا بیشتر از آنچه در پروانه مجاز است انجام شود، این تخلف باید به کمیسیون ماده 100 گزارش شود و در صورت تایید تخلف، جریمه نقدی یا حکم تخریب صادر خواهد شد.
🔹 عدم احداث پارکینگ یا غیر قابل استفاده بودن پارکینگ
اگر سازنده بر اساس نقشههای مصوب، پارکینگ لازم را نساخته یا پارکینگ ساخته شده غیرقابل استفاده باشد، کمیسیون ماده 100 میتواند جریمهای برای سازنده در نظر بگیرد یا حکم تخریب پارکینگ را صادر کند.
🔹 تجاوز به معابر شهر
در صورتی که ملک بهطور غیرمجاز بخشی از معابر عمومی مانند پیادهروها را اشغال کرده باشد، کمیسیون ماده 100 میتواند دستور تخریب یا اصلاح آن را صادر کند تا فضای عمومی به حالت اولیه بازگردد.
🔹 عدم استحکام بنا
اگر سازنده بنایی را بسازد که از نظر استحکام دارای مشکلاتی باشد و این بنا قادر به تحمل فشارها یا شرایط محیطی نباشد، کمیسیون ماده 100 میتواند دستور تخریب بنا را صادر کند تا از بروز حوادث جلوگیری شود.
🔹 رعایت نکردن ضوابط فنی ، بهداشتی و شهرسازی در احداث بنا
اگر در فرآیند ساخت و ساز، اصول فنی و بهداشتی رعایت نشود یا ضوابط شهرسازی نادیده گرفته شود، کمیسیون ماده 100 میتواند اقدام به تخریب بنا یا درخواست اصلاحات لازم کند.
اعضای کمیسیون ماده 100 شهرداری
♦️ نماینده وزارت کشور که توسط وزیر یا فرماندار هر شهر انتخاب می شود .
♦️ دادگستری ، که توسط وزیر دادگستری انتخاب می شود .
♦️ نماینده شورای اسلامی ، که توسط انجمن شورا انتخاب می شود .
♦️ نماینده شهرداری ، فقط حق بیان توضیحات را دارد و حق رای ندارد .
| پیشنهاد میکنم حتما مقاله ” مشاعات آپارتمان و قوانین آن ” را نیز مطالعه کنید. |
نحوه رسیدگی در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری
کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری ، از دو کمیسیون بدوی و تجدیدنظر تشکیل شده است . پرونده تخلفات ابتدا در کمیسیون بدوی مطرح می شود . یکی از اعضای کمیسیون بدوی ، نماینده شهرداری است که فقط حق بیان توضیحات را دارد .
سازنده متخلف می تواند لایحه کتبی بدهد و از خودش دفاع کند . تصمیمات گرفته شده در کمیسیون بدوی ، در کمیسیون تجدیدنظر قابل اعتراض هستند . این اعتراض تا 10 روز باید در کمیسیون تجدیدنظر مطرح شود . تصمیمات کمیسیون تجدیدنظر قطعی و قابل اجراست.
نکاتی که باید قبل از مراجعه به کمیسیون به آن توجه کرد :
❗️ اخطاریه ارسال شده و نوع تخلف انجام شده به طور دقیق مطالعه شود و دفاعیه در فرم کار ضمیمه شود .
❗️ فرم دفاعیه تکمیل شده تا 10 روز بعد از دریافت اخطاریه ، برای ثبت در دبیرخانه اداره کل ماده 100 ارائه شود .
❗️ در زمان ارائه فرم دفاعیه ، مالک و وکیل قانونی او باید به همراه کارت شناسایی و سند حضور داشته باشند .
❗️ ارائه نکردن فرم تکمیل شده دفاعیه ، بعد از ابلاغ اخطاریه و اتمام مهلت ، مانع از صدور رای کمیسیون نمی شود .
❗️ طبق تبصره 1 ماده 100 قانون شهرداری ، ابلاغ و اجرای آرای کمیسیون به عهده منطقه مربوطه است . بنابراین شهرداری باید نتیجه رای را به مالک ابلاغ کند .
تبصره های ماده 100 قانون شهرداری
ماده 100 قانون شهرداری ، 11 تبصره دارد:
✔️ تبصره 1 : اگر مالک زمین یا ملک ، در ساخت و ساز اصول فنی را رعایت نکند ، ملک را خلاف مشخصاتی که در پروانه درج شده بسازد یا بدون اخذ پروانه شروع به ساخت و ساز کند ، شهرداری باید موضوع را به کمیسیون ارجاع دهد . کمیسیون موظف است ظرف مدت مشخصی موضوع را بررسی کرده و تصمیم لازم را بگیرد .
اگر شهرداری مانع ادامه ی ساخت و ساز شود ، باید حداکثر تا 10 روز موضوع را در کمیسیون مطرح کند .
شهرداری موظف است تصمیمات کمیسیون را به مالک ابلاغ کند .
✔️ تبصره 2 : اگر اضافات بر خلاف مفاد پروانه ساختمانی در قسمت مسکونی باشد و تخریب آن ضروری نباشد ، رای به جریمه از یک دوم ارزش معاملاتی تا 3 برابر برای هر متر مربع صادر میگردد . اگر ذینفع جریمه را پرداخت نکند ، شهرداری باید پرونده را به کمیسیون ارجاع و تقاضای تخریب کند و کمیسیون نیز رای مذکور را صادر نماید .
✔️ تبصره 3 : برای اضافات تجاری خلاف مفاد پروانه ساختمانی از 2 برابر تا 4 برابر ارزش معاملاتی به ازای هر مترمربع ، رای جریمه صادر می شود . اگر ذينفع از پرداخت جريمه خودداری كرد شهرداری موظف است مجدداً پروانه را به همان كميسيون ارجاع و تقاضای صدور رأی تخريب کند .
✔️ تبصره 4 : در خصوص ساخت و ساز بنایی که مجوز از شهرداری ندارند ، اگر اصول فنی شهرسازی و بهداشتی رعایت شده باشد ، كميسيون میتواند با صدور رأی اخذ جريمه به ازای هر مترمربع بنای بدون مجوز، يک دهم ارزش معاملاتی ساختمان يا يک پنجم ارزش سرقفلي ساختمان، اگر ساختمان ارزش دريافت سرقفلی داشته باشد، هركدام كه مبلغ آن بيشتر است از ذينفع، بلامانع بودن صدور برگ پايان ساختمان را به شهرداری اعلام كند . برای اضافه بنای زائد بر تراكم مجاز بر اساس مفاد تبصرههای 2 و 3 عمل خواهد شد.
✔️ تبصره 5 : در خصوص عدم احداث پارکینگ یا غیرقابل استفاده بودن آن و عدم امکان اصلاح آن ، کمیسیون میتواند از یک برابر تا 2 برابر ارزش معاملاتی برای هر مترمربع (به متراژ 25 متر) جریمه کند .
✔️ تبصره 6 : شهرداری مکلف است در صورت تجاوز و پیش روی مالک به معابر عمومی ، از ادامه کار جلوگیری و پرونده را به کمیسیون ماده 100 ارجاع نماید . در سایر موارد تخلف مانند عدم استحکام بنا ، عدم رعایت اصول فنی و بهداشتی و شهرسازی در ساختمان رسیدگی به موضوع در صلاحیت کمیسیونهای ماده ۱۰۰ است .
✔️ تبصره 7 : مهندسان ناظر ساختمانی موکلفند نسبت به عملیات اجرایی ساختمانی که به مسئولیت آنان احداث میگردد ، از لحاظ انطباق ساختمان با مشخصات مندرج در پروانه و نقشهها و محاسبات فنی ضمیمه آن، مستمراً نظارت کرده و در پایان کار مطابقت ساختمان با پروانه و نقشه و محاسبات فنی را گواهی کنند.
هر گاه مهندس ناظر بر خلاف واقع گواهی کند و یا تخلف را به موقع به شهرداری اعلام نکند و موضوع منتهی به طرح در کمیسیون مندرج در تبصره یک ماده ۱۰۰ قانون شهرداری و صدور رأی بر جریمه یا تخریب ساختمان گردد ، شهرداری مکلف است مراتب را به نظام معماری و ساختمانی منعکس کند . شورای انتظامی نظام مذکور موظف است مهندس ناظر را در صورت ثبوت تقصیر برابر قانون نظام معماری و ساختمانی حسب مورد با توجه به اهمیت موضوع به ۶ ماه تا سه سال محرومیت از کار و در صورتی که مجدداً مرتکب تخلف شود که منجر به صدور رأی تخریب به وسیله کمیسیون ماده ۱۰۰ گردد، به حداکثر مجازات محکوم کند. مراتب محکومیت از طرف شورای انتظامی نظام معماری و ساختمانی در پروانه اشتغال درج و در یک یا چند مورد از جراید کثیرالانتشار اعلام میگردد.
در مواردی که شهرداری مکلف به جلوگیری از عملیات ساختمان است و دستور شهرداری اجرا نشود، میتواند با استفاده از مأمورین اجراییات خود و در صورت لزوم مأمورین انتظامی برای متوقف ساختن عملیات ساختمانی اقدام کند.
✔️ تبصره 8 : دفاتر اسناد رسمی باید گواهی پایان کار یا عدم خلاف برای ساختمانهای ناتمام را ملاحظه و در سند قید نمایند .
✔️ تبصره 9: ساختمانهایی که پروانه ساختمانی آنها قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر صادر شده است ، مشمول تبصره یک ماده 100 نمی شوند .
✔️ تبصره 10 : در خصوص آرای کمیسیون ماده 100، هرگاه شهرداری یا مالک یا قائم مقام او از تاریخ ابلاغ ظرف 10روز نسبت به آن رای اعتراض کند ، مرجع رسیدگی به آن کمیسیون ماده 100 دیگری خواهد بود که اعضای آن غیر از افراد قبلی باشند . رأی این کمیسیون قطعی است .
تبصره 11 : آییننامه ارزش معاملاتی ساختمان پس از تهیه توسط شهرداری و تصویب انجمن شهر در مورد اخذ جرائم قابل اجراست و این ارزش معاملاتی سالی یک بار قابل تجدید نظر خواهد بود .
‼️ مقالات املاک | فرابلاگ ، مجله تخصصی برای آموزش مشاوران املاک
